Nood aan een nieuwe rijkswacht?

19/10/2026

ACMP-CGPM wees in 2024 al op de nood aan een nieuwe Rijkswacht: ‘Goed dat dit voorstel nu ernstig wordt onderzocht’

De militaire vakbond pleit al langer voor een moderne, paramilitaire veiligheidsmacht die de Politie ondersteunt, Defensie ontlast en beter inspeelt op de nieuwe veiligheidsdreigingen.

De militaire vakbond ACMP-CGPM verwelkomt de recente verklaringen van minister van Defensie Theo Francken over de oprichting van een nieuw korps dat de politie moet ondersteunen en versterken bij de aanpak van extreem geweld en ernstige veiligheidsdreigingen.

Met dit initiatief komt een idee opnieuw op de politieke agenda dat ACMP-CGPM al in maart-april 2024 naar voren schoof in haar tweemaandelijks tijdschrift De Schildwacht, onder de veelzeggende titel ‘Waar blijft de Rijkswacht?’. (Zie link.)

De vakbond wees toen al op de groeiende kloof tussen de veiligheidsuitdagingen waarmee ons land wordt geconfronteerd en de middelen en bevoegdheden waarover de bestaande diensten beschikken. De vraag naar een aanvullende veiligheidsmacht, met een duidelijk omschreven opdracht en een structurele verankering binnen het veiligheidsapparaat, is vandaag dan ook bijzonder actueel.

Een voorstel dat verder gaat dan tijdelijke steun van Defensie

“Wij stellen vast dat de problematiek die ACMP-CGPM al geruime tijd aankaart, steeds nadrukkelijker op de politieke agenda komt. Dat minister Francken nu de mogelijkheden onderzoekt om een nieuw korps op te richten ter ondersteuning van de politie, sluit nauw aan bij de denkrichting die de militaire vakbond in 2024 heeft uiteengezet”.

De ACMP-CGPM wil daarbij niet vooruitlopen op de precieze invulling van het ministeriële voorstel. Wel stelt zij vast dat de recente verklaringen aansluiten bij haar eerdere pleidooi voor een gespecialiseerde veiligheidsmacht die de capaciteiten van politie en Defensie aanvult.

De huidige inzet van militairen voor de beveiliging van bepaalde locaties en voor gezamenlijke patrouilles toont aan dat samenwerking tussen beide diensten mogelijk en nuttig is. Dergelijke opdrachten kunnen echter geen structurele oplossing vormen voor alle veiligheidsproblemen waarmee ons land wordt geconfronteerd.

Militairen zijn opgeleid om militaire opdrachten uit te voeren. Politieagenten zijn opgeleid voor politietaken. Wie beide capaciteiten nodig heeft, moet zorgen voor een organisatie die over de juiste structuur, opleiding, bevoegdheden, uitrusting en wettelijke omkadering beschikt.

De terugkeer van de Rijkswacht, aangepast aan de uitdagingen van vandaag

In haar publicatie van 2024 pleitte de militaire vakbond ACMP-CGPM voor de oprichting van een moderne, paramilitaire organisatie die nauw samenwerkt met Defensie, de politie, de inlichtingendiensten en Justitie.

De historische Rijkswacht kan daarbij inspiratie bieden, maar een eventuele nieuwe organisatie mag geen eenvoudige kopie van het verleden worden. De veiligheidscontext is immers ingrijpend veranderd. Georganiseerde drugscriminaliteit, zware geweldsincidenten, terrorisme, sabotage en hybride dreigingen vragen om een geïntegreerde aanpak waarbij verschillende overheidsdiensten elkaar versterken.

Een nieuwe veiligheidsmacht zou daarom een duidelijk afgebakend takenpakket moeten krijgen, met bijzondere aandacht voor de bescherming van strategische infrastructuur, de ondersteuning bij ernstige veiligheidsincidenten en de bestrijding van dreigingen waarvoor gespecialiseerde capaciteiten nodig zijn.

Daarbij moeten de verantwoordelijkheden van politie, Defensie en Justitie ondubbelzinnig worden vastgelegd. Alleen zo kan worden vermeden dat verschillende diensten naast elkaar werken, bevoegdheidsconflicten ontstaan of de fouten uit het verleden zich herhalen.

Veiligheid vraagt om visie, middelen én personeel

ACMP-CGPM benadrukte in 2024 ook de noodzaak om de organisatie van de veiligheidsdiensten en de verdeling van de beschikbare middelen kritisch te bekijken.

De oprichting van een nieuw korps mag echter niet worden herleid tot een louter budgettaire operatie waarbij personeel en uitgaven eenvoudig van het ene departement naar het andere worden verschoven. Een geloofwaardige hervorming vereist een realistische personeelsplanning, aangepaste infrastructuur, gespecialiseerde opleiding, moderne uitrusting en voldoende structurele financiering.

Ook de gevolgen voor de operationele slagkracht van Defensie moeten zorgvuldig worden onderzocht. Militairen moeten zich kunnen concentreren op hun kerntaken, waaronder de militaire paraatheid, de opleiding, de afschrikking van buitenlandse agressie en de verdediging van het nationale en bondgenootschappelijke grondgebied.

Tegelijk moet worden onderzocht hoe een aanvullende veiligheidsmacht kan bijdragen aan de bredere veiligheidsbehoeften van België, zonder de bestaande politiediensten te verzwakken of nieuwe tekorten bij Defensie te creëren.

ACMP-CGPM is bereid haar expertise ter beschikking te stellen

De militaire vakbond ACMP-CGPM steunt het openen van dit debat en vraagt dat het niet bij verkennende gesprekken blijft. Indien de regering daadwerkelijk werk wil maken van een nieuwe veiligheidsmacht, moet dit leiden tot een concreet plan met heldere doelstellingen, een duidelijke bevoegdheidsverdeling en een duurzaam personeels- en financieringsmodel.

De vakbond is bereid om vanuit haar expertise over Defensie en de inzet van militair personeel bij te dragen aan het verdere overleg.

“Wij zijn verheugd dat een gedachte die wij al in 2024 onder de aandacht brachten, vandaag opnieuw ernstig wordt besproken. Of minister Francken zich daarbij rechtstreeks door onze publicatie heeft laten inspireren, kunnen wij niet beoordelen. Wat voor ons telt, is dat de onderliggende problematiek wordt erkend en dat er nu werk wordt gemaakt van een structurele oplossing.

De veiligheid van onze burgers verdient meer dan tijdelijke noodoplossingen. België heeft nood aan een coherent veiligheidsbeleid waarin politie, Defensie, inlichtingendiensten en Justitie elk hun eigen opdracht vervullen, maar waar nodig ook efficiënt en doelgericht samenwerken. De militaire vakbond ACMP-CGPM is bereid om mee na te denken over de invulling van die noodzakelijke hervorming.”